Michel Langeveld via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Huba okazała

Cerioporus varius

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: maj–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Polyporales (żagwiowce) › Polyporaceae (żagwiowate) › Cerioporus

Cerioporus varius, w polskiej literaturze częściej nazywany żagwią zmienną (rzadziej żagwią różnobarwną; nazwa „huba okazała” nie jest u nas utrwalona), tworzy owocniki kapeluszowo-trzonowe, ale w odróżnieniu od typowych grzybów kapeluszowych są one twarde, skórzaste i korkowate. Kapelusz ma 2–10 cm średnicy. Jest wachlarzowaty, nerkowaty lub łopatkowaty, często płytko lejkowaty, z cienkim, falistym brzegiem. Powierzchnia jest gładka, matowa lub delikatnie promieniście włóknista, w barwach od kremowej, przez żółtawą i ochrową, po jasnobrązową. Młode okazy są jaśniejsze, starsze ciemnieją, a środek bywa ciemniejszy od brzegu. Hymenofor jest rurkowaty, biały lub kremowy, z bardzo drobnymi, okrągławymi lub kanciastymi porami, niewidocznymi gołym okiem z daleka. Rurki są krótkie i zbiegają na trzon. Trzon ma zwykle 1–5 cm wysokości i jest osadzony bocznie lub mimośrodowo, rzadziej prawie centralnie. W górnej części bywa kremowy lub ochrowy, a ku podstawie ciemnieje do brązowoczarnej lub czarnej, matowej, lekko aksamitnej lub oszronionej barwy. Ta zaczernina, wchodząca od dołu na trzon, jest jedną z najważniejszych cech rozpoznawczych. Miąższ jest cienki, biały, twardy i elastyczny, a po wysuszeniu staje się sztywny. Od podobnych żagwi odróżnia go jasny kapelusz bez ciemnobrązowego, połyskliwego odcienia, drobne pory i czerniejąca podstawa trzonka. Nazwa rodzajowa Cerioporus nawiązuje do woskowej lub rogowej konsystencji tych owocników, a epitet varius (zmienny) do dużej zmienności barwy i kształtu. Grzyb wywołuje białą zgniliznę drewna, a owocniki, choć jednoroczne, długo utrzymują się na martwym drewnie.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaKremowyŻółtyBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 2–10 cm
Wysokość trzonu: 1–5 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały lub kremowy i po przekrojeniu ani uszkodzeniu nie zmienia barwy.
Zapach i smak: Zapach słaby, łagodny, grzybowy, lekko mączny lub drzewny, bez wyraźnych nut; miąższ jest tak twardy i skórzasty, że smaku nie ocenia się w praktyce (niejadalny).
Podłoże

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrodyMartwe drewno/pniaki

⚠ Uwaga na pomyłki

Żagiew zimowa Picipes melanopus Żagiew kasztanowa Żagiew Łuskowata

Najłatwiej pomylić go z innymi żagwiami o centralnym lub bocznym trzonie. Żagiew kasztanowata (Picipes badius) ma ciemnobrązowy, błyszczący kapelusz i czarny trzon, a jej pory są bardzo drobne. Żagiew łuskowata (Cerioporus squamosus) jest znacznie większa, ma wyraźne brązowe łuski na kremowym kapeluszu i duże pory. Żagiew zimowa (Lentinus brumalis) ma większe, kanciaste pory i trzon bez czarnej zaczerniny. Żagiew czarnonoga (Picipes melanopus) rośnie na ziemi, na korzeniach i ma szczelnie czarną nóżkę. Wśród tych gatunków nie ma groźnych trujących sobowtórów, bo wszystkie są niejadalne ze względu na twardość.

Źródło zdjęcia: Michel Langeveld via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin