Carl Ramirez via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Maślanka ceglasta

Hypholoma lateritium

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: wrz–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Strophariaceae (pierścieniakowate) › Hypholoma (maślanka)

Maślanka ceglasta tworzy owocniki duże i mięsiste, rosnące gęstymi kępami. Kapelusz ma 3–10 cm średnicy, za młodu jest półkulisty lub dzwonkowaty, później wypukły do płaskiego z tępym garbem. Powierzchnia jest gładka, sucha do lekko wilgotnej, o barwie ceglastoczerwonej, rdzawobrązowej lub pomarańczowobrązowej na środku, ku brzegowi jaśniejszej, żółtawej. Brzeg młodych owocników bywa ozdobiony białawymi włókienkami z resztek zasnówki, które szybko zanikają. Hymenofor stanowią blaszki gęste, przyrośnięte, początkowo żółtawe lub kremowe, z wiekiem szarzejące i oliwkowo-szare, a następnie fioletowobrązowe w miarę dojrzewania zarodników. Wysyp zarodników jest purpurowobrązowy. Trzon jest walcowaty, wysmukły, często wygięty, pełny, potem pusty, żółtawy u góry, ku podstawie rdzawy do brązowego, włóknisty. W górnej części występuje nikła, szybko zanikająca strefa pierścieniowata, zabarwiona ciemnymi zarodnikami. Miąższ jest jasnożółtawy, jędrny, w trzonie włóknisty. Od podobnych maślanek odróżnia ją ceglasta barwa kapelusza, większe rozmiary, kępowy wzrost na drewnie liściastym, żółte blaszki młodych owocników oraz brak wyraźnie gorzkiego smaku i zielonkawych tonów. Nazwa łacińska lateritium pochodzi od łacińskiego laterius, czyli ceglasty, i odnosi się do barwy kapelusza. Gatunek bywa też opisywany jako Hypholoma sublateritium. Jest pospolity, rozkłada drewno, powodując białą zgniliznę.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaPomarańczowyCzerwonyBrązowyŻółty

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Purpurowobrązowy
Średnica kapelusza: 3–10 cm
Wysokość trzonu: 5–12 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ nie zmienia wyraźnie barwy po przekrojeniu ani uszkodzeniu, pozostaje żółtawy, w podstawie trzonu może lekko brązowieć.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyMartwe drewno/pniakiSkraj lasu / polanaParki/ogrody

⚠ Uwaga na pomyłki

Maślanka wiązkowa Łuskwiak zmienny Opieńka miodowa hełmówka jadowita Łuskwiak nastroszony

Można ją pomylić z maślanką wiązkową (Hypholoma fasciculare), która jest trująca, ma siarkowożółty kapelusz, zielonkawe blaszki i bardzo gorzki smak. Odróżnia ją ceglastoczerwony kapelusz i brak zielonkawych barw oraz brak gorzkiego smaku. Podobna jest też łuskwiak zmienny (Kuehneromyces mutabilis), który ma wyraźny pierścień i łuseczki na trzonie, oraz gołąbek lub inne rdzawe kępkowe grzyby, np. Pholiota.

Źródło zdjęcia: Carl Ramirez via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin