Joyce Molly Teko via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Gołąbek oliwkowozielony

Russula heterophylla

Warunkowo jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: lip–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Russulales (gołąbkowce) › Russulaceae (gołąbkowate) › Russula

Gołąbek oliwkowozielony to średniej wielkości lub dość duży gołąbek o kapeluszu 5–12 cm średnicy. U młodych okazów kapelusz jest półkulisty lub wypukły, później staje się płaski, a na środku wklęsły i lejkowaty. Brzeg jest gładki, długo podwinięty, w starszych owocnikach bywa lekko prążkowany. Skórka jest gładka, matowa lub lekko błyszcząca, w wilgotne dni nieco śliska. Barwa jest zmienna: oliwkowozielona, zielonożółta, zielonobrązowa lub szarozielona, często z odcieniami fioletowawymi, brązowymi lub żółtawymi, zwykle ciemniejsza na środku. Skórka schodzi z kapelusza do połowy jego promienia lub głębiej. Blaszki są gęste, wąskie, często widełkowato rozwidlone przy trzonie i zrośnięte z nim lub lekko zbiegające. Są białe, potem kremowe, a w starszych owocnikach żółtawe, często z rdzawymi plamkami. Są kruche, jak u większości gołąbków. Zarodniki są kremowe, w odbitce od bladokremowych po jasnożółte. Trzon ma 4–8 cm wysokości, jest walcowaty lub lekko zwężony ku podstawie, twardy, pełny, biały, czasem z rdzawymi plamkami u nasady, gładki lub delikatnie pomarszczony. Miąższ jest zwarty, biały, nie zmienia barwy. Reakcja trzonu na siarczan żelaza jest wyraźnie różowopomarańczowa. Cechy odróżniające: zielonkawy kapelusz, łagodny smak, biały trzon, kremowy wysyp zarodników oraz częste rozwidlanie blaszek. Gatunek wiąże się z drzewami liściastymi, zwłaszcza dębami, bukami i brzozami. Nazwa heterophylla (gr. heteros – inny, phyllon – liść, tu: blaszka) nawiązuje do nierównych, rozwidlających się blaszek. Polska nazwa pochodzi od typowej oliwkowozielonej barwy kapelusza.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaZielonyŻółtyBrązowySzary

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte
Wysyp zarodników: Kremowy
Średnica kapelusza: 5–12 cm
Wysokość trzonu: 4–8 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały i po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia barwy, a jedynie w starszych owocnikach może nieco szarzeć.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaLas iglasty

Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, rzadziej w iglastych, często przy ścieżkach, na obrzeżach lasów i na polanach. Tworzy mikoryzę głównie z bukiem, dębem i brzozą, czasem także ze świerkiem i sosną. Preferuje gleby próchniczne, umiarkowanie wilgotne, od nizin po niższe partie gór. Owocniki pojawiają się od lipca do października, najliczniej po okresach deszczowych w sierpniu i wrześniu.

⚠ Uwaga na pomyłki

muchomor sromotnikowy Gołąbek zielonawy Gołąbek zielonawofioletowy Gołąbek zmiennobarwny Gołąbek białozielonawy

Można go pomylić z innymi zielonkawymi gołąbkami. Gołąbek zielonawy (Russula virescens) ma spękaną, kutnerowato-łuskowatą skórkę w formie zielonych plamek i jest wyraźnie jadalny. Gołąbek zielonawy różni się od R. heterophylla suchą, popękaną skórką. Gołąbek wymiotny (Russula emetica) i gołąbek żółkniejący to gatunki o ostrym smaku, ale zwykle o czerwonym lub innym kolorze kapelusza. Gołąbek wyblakły (R. aeruginea) ma trawiastozielony kapelusz i rdzawo plamiące blaszki, rośnie pod brzozami i jest zbliżony smakiem. Russula cyanoxantha (gołąbek zielonawofioletowy) ma elastyczne, tłuste, niełamliwe blaszki. Przed zebraniem do spożycia należy sprawdzić smak małego kawałka kapelusza i unikać okazów piekących. Nie wolno mylić z muchomorem zielonawym (Amanita phalloides), który ma pierścień i bulwę.

Źródło zdjęcia: Joyce Molly Teko via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin