Camilla Røstad Bergfjord via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Gąska czarnołuskowa

Tricholoma atrosquamosum

Niejadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: sie–lis
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Tricholomataceae (gąskowate) › Tricholoma

Gąska czarnołuskowa to średniej wielkości gąska o kapeluszu 3–8 cm średnicy, za młodu stożkowato-dzwonkowatym lub półkulistym, później rozpostartym, z szerokim, niskim garbem. Powierzchnia kapelusza jest sucha, pokryta drobnymi, przylegającymi, ciemnoszarymi do czarniawych włókienkami i łuseczkami na jaśniejszym, szarawym lub białawo-szarym tle. Łuseczki są zagęszczone w centrum, a ku brzegowi rzadsze. Brzeg kapelusza bywa u starszych owocników lekko falisty, czasem nieco popękany. Blaszki są średnio gęste, dość szerokie, białawe lub jasnoszare, z wiekiem szarzejące, przy ostrzu czasem lekko postrzępione i szaro nalotowe. Są wyciągnięte lub zatokowato wycięte przy trzonie. Trzon jest walcowaty, biały lub białawy, często z szarym lub oliwkowo-szarawym odcieniem, gładki lub lekko oprószony i włókienkowaty, pełny, z wiekiem staje się pusty. Nie ma pierścienia ani pochwy. Miąższ jest biały lub jasnoszary, cienki, o zapachu mącznym. Gatunek wyróżnia się szarym, wyraźnie czarno łuseczkowatym kapeluszem, bez zielonkawych i żółtych tonów, oraz często występowaniem na glebach zasobnych w wapń. Nazwa pochodzi z łaciny: atro- oznacza czarny, a squamosus łuskowaty. Gąska czarnołuskowa jest uznawana za gatunek rzadki, a jej rozpoznanie wymaga ostrożności, bo w obrębie grupy szarych gąsek (Tricholoma terreum, T. cingulatum, T. virgatum) występuje duże podobieństwo i zmienność.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaSzaryCzarny

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Zatokowato wycięte
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 3–8 cm
Wysokość trzonu: 3–8 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest biały i po przekrojeniu lub uszkodzeniu nie zmienia wyraźnie barwy, czasem tylko lekko szarzeje w starszych okazach.
Zapach i smak: Zapach mączny, owocowo-mączny lub lekko ziemisty, zwykle niezbyt intensywny; smak łagodny, mączny, czasem lekko gorzkawy, bez kosztowania nie należy go oceniać.
Podłoże

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrodyGleba wapienna

⚠ Uwaga na pomyłki

Gąska niekształtna Gąska szarobrązowa Gąska tygrysia Bedłka mydlana Gąska pieprzna Gąska wierzbowa

Można go pomylić z gąską ziemistą (Tricholoma terreum), która ma bardziej jednolicie szary, filcowaty kapelusz i rośnie pod iglakami, z gąską szarą (T. portentosum), która ma oliwkowo-żółtawe odcienie, oraz z gąską pasiastą (T. virgatum), która ma ostry, piekący smak i wyraźny garb. Trujące są gąska tygrysia (T. pardinum), większa i masywniejsza, z grubymi łuskami, oraz gąska mydlana (T. saponaceum), o mydlanym zapachu. Rozpoznanie wymaga sprawdzenia zapachu, siedliska i drobnych łusek.

Źródło zdjęcia: Camilla Røstad Bergfjord via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin