Cara Ennis via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Płomiennica zimowa

Flammulina velutipes

Jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: paź–mar
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Agaricales (pieczarkowce) › Physalacriaceae (obrzękowcowate) › Flammulina (płomiennica)

Kapelusz ma 2–8 cm średnicy, za młodu jest półkulisty i wypukły, potem rozpostarty, często z falistym brzegiem. Powierzchnia jest gładka, błyszcząca i wyraźnie śluzowata, lepka, zwłaszcza w wilgotne dni. Barwa jest żółtopomarańczowa, miodowa do rdzawobrązowej, zwykle ciemniejsza na środku, a ku brzegowi jaśniejsza. Blaszki są dość rzadkie, białawe do kremowo-żółtawych, wąsko przyrośnięte lub prawie wolne i nie zmieniają barwy z wiekiem. Trzon ma 2–8 cm długości i 0,3–0,8 cm grubości. Jest sztywny, cienki, w górnej części żółtawy lub pomarańczowawy, ku podstawie coraz ciemniejszy, aż do czarnobrązowego, pokryty drobnym, aksamitnym kutnerem. Ta aksamitna, ciemna podstawa trzonu dała gatunkowi nazwę velutipes („aksamitnonogi”). Trzon jest chrząstkowaty, często wąski, i zrasta się w kępki. Pierścienia ani pochwy brak. Miąższ jest cienki, białawy do żółtawego, w trzonie włóknisty i twardszy. Zarodniki są białe, gładkie, elipsoidalne. Gatunek wyróżnia się porą owocnikowania, bo pojawia się późną jesienią, zimą i wczesną wiosną, często w czasie odwilży, nawet na śniegu i po przemarznięciu. Dzięki temu rzadko ma konkurencję wśród innych grzybów. Rośnie w kępach na pniach i konarach drzew liściastych. Odmiana hodowlana, znana jako enoki, ma bladą barwę i długie cienkie trzony, ponieważ jest uprawiana w ciemności i przy zwiększonym stężeniu CO₂. Dziko rosnące owocniki wyglądają zupełnie inaczej niż uprawne.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaPomarańczowyŻółtyBrązowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Blaszki
Przyrośnięcie blaszek: Przyrośnięte wąsko
Wysyp zarodników: Biały
Średnica kapelusza: 2–8 cm
Wysokość trzonu: 2–8 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ nie zmienia barwy po przekrojeniu ani uszkodzeniu.
Zapach i smak: Zapach słaby, łagodny, grzybowy, lekko owocowy lub mączny; miąższ o łagodnym smaku, a skórka kapelusza jest śluzowata i może być lekko gorzkawa.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrodyMartwe drewno/pniaki

⚠ Uwaga na pomyłki

Maślanka wiązkowa Opieńka miodowa hełmówka jadowita Łuskwiak zmienny

Najgroźniejszą pomyłką jest maślanka lub hełmówka, przede wszystkim hełmówka jadowita (Galerina marginata), śmiertelnie trująca. Rośnie ona na drewnie, w tym iglastym, często ma pierścień, rdzawobrązowy wysyp zarodników i suchy, higrofaniczny kapelusz bez śluzu. Płomiennica ma biały wysyp, śluzowaty kapelusz, brak pierścienia i aksamitną ciemną podstawę trzonu. Można ją też pomylić z opieńkami (Armillaria), które mają pierścień i łuseczki, oraz z łysówką (Kuehneromyces mutabilis), która ma pierścień i brązowy wysyp zarodników. Dla bezpieczeństwa należy sprawdzić wysyp zarodników.

Źródło zdjęcia: Cara Ennis via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Wieśniara z Miasta Anna G.