Virn Stothers via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Krwistoborowik lubczykowy

Rubroboletus legaliae

Trujący

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: cze–wrz
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Boletaceae (borowikowate) › Rubroboletus (krwistoborowik)

Krwistoborowik lubczykowy (Rubroboletus legaliae, dawniej Boletus legaliae) to duży, masywny borowikowaty o kapeluszu 5–15 cm średnicy, u młodych owocników półkulistym lub poduszkowatym, potem szeroko wypukłym. Skórka jest sucha, matowa i delikatnie aksamitna, u starszych owocników gładka. Barwa to blade odcienie od białawoszarej, szarooliwkowej lub szarobrązowej po brudnoróżową z różowymi lub czerwonawymi plamami, zwłaszcza na brzegu. Przy dotyku skórka sinieje lub brunatnieje. Hymenofor jest rurkowaty, z rurkami żółtymi lub oliwkowożółtymi, krótkimi, a pory są drobne, okrągłe, od pomarańczowych do krwistoczerwonych. Rurki i pory po uciśnięciu szybko sinieją. Trzon ma 5–12 cm wysokości, jest gruby, beczułkowaty lub bulwiasty, z wiekiem bardziej cylindryczny. Przy szczycie jest żółty, pośrodku czerwony, a u podstawy czerwonobrunatny. Pokrywa go wyraźna, drobna czerwona siateczka, wyraźna zwłaszcza w górnej połowie. Miąższ jest jasnożółty, zwarty i po przekrojeniu szybko sinieje. Do najważniejszych cech rozpoznawczych należą połączenie jasnego, szaroróżowego kapelusza z czerwonymi porami i czerwono użyłkowanym trzonem oraz ciepłolubność i związek z wapiennym podłożem. Nazwa gatunkowa legaliae upamiętnia francuską badaczkę Le Gal (Marcelle Le Gal), mykolożkę, która zajmowała się borowikowatymi. Gatunek ma w Polsce wiele stanowisk historycznych, ale jest rzadki, ciepłolubny i wrażliwy na zmiany siedliska. W polskich opracowaniach (czerwone listy) wymieniany jest jako zagrożony i podlega ochronie. Dawniej bywał mylony z krwistoborowikiem szatańskim, od którego odróżnia go m.in. mniej masywny pokrój i inna kolorystyka kapelusza.

🛡 Ochrona ścisła — nie zrywaj i nie niszcz tego gatunku.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBiałySzaryRóżowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Oliwkowy
Średnica kapelusza: 5–15 cm
Wysokość trzonu: 5–12 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest jasnożółtawy i po przekrojeniu szybko, w ciągu kilkudziesięciu sekund, zmienia barwę na niebieską lub niebieskozieloną. Najsilniej widać to w kapeluszu i w górnej części trzonu, a później przebarwienie ciemnieje.
Zapach i smak: Zapach u młodych owocników słaby, owocowy lub przyjemny, u starszych staje się nieprzyjemny, słodkawo-zgniły, przypominający gnijące warzywa. Smak łagodny, jednak grzyba nie wolno próbować, bo jest trujący na surowo.

Siedlisko

Las liściastySkraj lasu / polanaGleba wapienna

Rośnie w ciepłych, widnych lasach liściastych i na ich skrajach, w zaroślach oraz parkach, w towarzystwie dębów, buków i grabów, z którymi tworzy mikoryzę. Preferuje gleby wapienne lub zasobne w węglan wapnia, ciepłe, dobrze nasłonecznione i raczej suche, często na pogórzach i na wyżynach. Owocniki pojawiają się od czerwca do września, głównie w upalne lata po ciepłych deszczach. Występuje bardzo rzadko i punktowo.

⚠ Uwaga na pomyłki

Borowik żółtopory Krasnoborowik Ceglastopory Borowik szatański Rubroboletus pulchrotinctus Borowik purpurowy Modroborowik ponury

Można go pomylić z innymi krwistoborowikami o czerwonych porach i niebieszczejącym miąższu. Krwistoborowik szatański (R. satanas) jest zwykle bardziej masywny, ma bielszy kapelusz, bardziej czerwony trzon i silny, odrażający zapach starych owocników. Krwistoborowik purpurowy (R. rhodoxanthus) ma bardziej różowawy kapelusz i trzon z czerwoną, bardziej intensywną siateczką, a trzon bywa zwykle żółty tylko w górnej części. Goryczak żółtopory (Caloboletus calopus) ma żółte pory, bardzo gorzki smak i brak czerwonych por. Borowik ceglastopory (Suillellus luridus) i borowik szatański bywają mylone w terenie z krwistoborowikami, ale mają brunatny lub oliwkowy kapelusz i zwykle inną siateczkę na trzonie. Ze względu na ochronę gatunku, jego rzadkość i możliwość zatrucia nie należy go zbierać ani spo

Źródło zdjęcia: Virn Stothers via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin