Katrin Simon via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Modroborowik ponury

Suillellus luridus

Warunkowo jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: cze–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Boletaceae (borowikowate) › Suillellus (modroborowik)

Kapelusz ma 5–15 cm średnicy. Młody jest półkulisty i poduszkowaty, później wypukły i płasko rozpostarty. Skórka jest sucha, matowa, w młodości delikatnie aksamitna lub filcowata, potem prawie gładka. Ma barwę oliwkowobrązową, żółtobrązową do rdzawobrązowej, często z pomarańczowym lub czerwonawym odcieniem, zwłaszcza przy brzegu. Pod naciskiem ciemnieje lub sinieje. Hymenofor jest rurkowy, z rurkami żółtymi lub oliwkowożółtymi. Ich drobne, okrągłe ujścia są u młodych owocników pomarańczowe, a z wiekiem czerwonopomarańczowe do krwistoczerwonych. Pod wpływem dotyku szybko stają się niebieskie. Trzon jest masywny, 6–15 cm wysokości i 2–4 cm grubości, początkowo bulwiasty, potem maczugowaty lub walcowaty. Ma tło żółtawe do pomarańczowoczerwonego i jest pokryty wyraźną, czerwoną, podłużną siateczką, która sięga często do podstawy. To najważniejsza cecha rozpoznawcza gatunku. Podstawa trzonu bywa brunatnoczerwonawa. Miąższ jest jędrny, żółtawy, w kapeluszu bladożółty, a po przekrojeniu szybko i silnie sinieje. Od podobnych borowików wyróżniają go: siateczka na całym trzonie, pomarańczowoczerwone ujścia rurek, silne sinienie miąższu i brak gorzkiego smaku. Rodzaj Suillellus wydzielono z Boletus. Nazwa gatunkowa „luridus” oznacza z łaciny „blady, ponury, upiorny” i nawiązuje do mrocznego wyglądu owocnika. Jest to gatunek ciepłolubny, w Polsce częstszy na południu kraju.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaBrązowyŻółtyPomarańczowy

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Oliwkowy
Średnica kapelusza: 5–15 cm
Wysokość trzonu: 6–15 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Żółtawy miąższ po przekrojeniu bardzo szybko, w ciągu kilku sekund, zmienia barwę na intensywnie niebieskogranatową, szczególnie w górnej części trzonu i nad rurkami. W podstawie trzonu miąższ jest czerwonawy lub winnoczerwony i zmienia się słabiej. Pory również sinieją po dotknięciu.
Zapach i smak: Zapach łagodny, przyjemnie grzybowy, u starszych owocników lekko kwaskowaty; smak łagodny, grzybowy.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanySkraj lasu / polanaParki/ogrodyGleba wapienna

⚠ Uwaga na pomyłki

Borowik żółtopory Krasnoborowik Ceglastopory Borowik szatański Modroborowik gładkotrzonowy Krwistoborowik lubczykowy

Najbardziej podobny jest szczeciniak (Neoboletus erythropus), czyli borowik ceglastopory. Ma on trzon pokryty drobnymi czerwonymi kropkami zamiast siateczki, ciemniejszy brązowy kapelusz i miąższ sinieje jeszcze szybciej. Z kolei Suillellus queletii ma pory pomarańczowe, trzon bez wyraźnej siateczki lub ze słabą, a miąższ w podstawie trzonu cytrynowożółty. Inne podobne gatunki: borowik szatański (Rubroboletus satanas) i Rubroboletus legaliae mają jasny, białawy lub szarawy kapelusz, a trzon silnie czerwony, często z gęstszą siateczką. Są trujące, podobnie jak borowik ponury spożywany na surowo. Borowik ponury można też pomylić z goryczakiem żółtoporym (Caloboletus calopus), który jest gorzki, ma jasny kapelusz i żółte pory. Nie wolno zbierać do spożycia owocników, których nie rozpoznaje si

Źródło zdjęcia: Katrin Simon via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin