Manuela Fiorini via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Modroborowik gładkotrzonowy

Suillellus queletii

Warunkowo jadalny

⚠ Informacja o jadalności ma charakter wyłącznie edukacyjny. Przed spożyciem każdy grzyb musi ocenić uprawniony grzyboznawca (np. w sanepidzie). Więcej w regulaminie.

Sezon: cze–paź
Taksonomia: Fungi (grzyby) › Basidiomycota (podstawczaki) › Agaricomycetes (pieczarniaki) › Boletales (borowikowce) › Boletaceae (borowikowate) › Suillellus (modroborowik)

Kapelusz ma 5–15 cm średnicy (czasem do 20 cm). Młody jest półkulisty lub poduszkowaty, potem szeroko wypukły. Powierzchnia jest sucha, matowa, w młodości delikatnie aksamitna lub filcowata, później gładka. Barwa jest pomarańczowobrązowa, rdzawoczerwona, ceglasta lub oliwkowobrązowa, często z żółtawym, jaśniejszym brzegiem. Pod naciskiem ciemnieje i sinieje. Rurki są żółte lub oliwkowożółte i szybko sinieją po uciśnięciu. Pory są drobne, u młodych owocników żółtopomarańczowe, z wiekiem pomarańczowoczerwone do krwistoczerwonych. Zawsze mają wyraźnie czerwonawe ujścia, a przy brzegu kapelusza bywają jaśniejsze. Trzon jest krępy, zwykle maczugowaty lub brzuchaty, o wysokości 5–12 cm, żółty, w dolnej części pomarańczowoczerwony do czerwonobrązowego. Jest pokryty drobnymi czerwonymi ziarenkami (punktami), ale zwykle bez wyraźnej siateczki. To główna cecha, która odróżnia go od modroborowika purpurowego (Suillellus luridus), który ma wyraźną, wydłużoną siateczkę na trzonie. Najwyżej przy wierzchołku trzonu można dostrzec ślad delikatnego rysunku. Miąższ jest żółty, jędrny, szybko sinieje. W podstawie trzonu ma charakterystyczną winnoczerwoną lub czerwonobrązową barwę, która jest ważną cechą diagnostyczną. Zarodniki są oliwkowobrązowe. Nazwa gatunkowa upamiętnia francuskiego mykologa Lucien Quélet. Gatunek był dawniej opisywany jako Boletus queletii, a rodzaj Suillellus wydzielono na podstawie badań molekularnych i morfologicznych. Grzyb jest ciepłolubny i w Polsce należy do rzadziej spotykanych borowików z grupy o czerwonych porach. Cechy rozpoznawcze to czerwonawe pory, gładki lub prawie gładki trzon z czerwonymi punkcikami oraz winnoczerwony miąższ w podstawie trzonu.

Cechy rozpoznawcze

Barwa kapeluszaPomarańczowyCzerwonyBrązowyŻółty

Postać owocnika: Kapelusz z trzonem
Hymenofor: Rurki (pory)
Wysyp zarodników: Oliwkowy
Średnica kapelusza: 5–15 cm
Wysokość trzonu: 5–12 cm
Pierścień: Nie
Pochwa (bulwa): Nie
Mleczko po przekrojeniu: Nie
Zmiana barwy miąższu: Miąższ jest cytrynowożółty i po przekrojeniu szybko, w ciągu kilku do kilkunastu sekund, zmienia barwę na niebieską lub granatową, najsilniej w kapeluszu i nad rurkami; w podstawie trzonu pozostaje czerwonawobrązowy lub winnoczerwony i słabiej sinieje.

Siedlisko

Las liściastyLas mieszanyParki/ogrodySkraj lasu / polanaGleba wapienna

⚠ Uwaga na pomyłki

Borowik żółtopory Krasnoborowik Ceglastopory Borowik szatański Krwistoborowik lubczykowy Borowik purpurowy Modroborowik ponury

Można go pomylić z modroborowikiem purpurowym (Suillellus luridus), który ma wyraźną siateczkę na trzonie i inaczej wybarwiony miąższ w podstawie trzonu. Podobny jest też krasnoborowik ceglastopory (Neoboletus erythropus), który ma ciemnobrązowy kapelusz, trzon gęsto pokryty czerwonymi punktami (bez siateczki) i miąższ bardzo szybko intensywnie sinieje. Poważniejszą pomyłką może być borowik szatański (Rubroboletus satanas), ale ma on bladokremowy lub szarawy kapelusz, czerwoną siateczkę na trzonie i nieprzyjemny zapach u starszych owocników. Również borowik purpurowy (Rubroboletus rhodoxanthus) i borowik Le Galy (Rubroboletus legaliae) mają wyraźną siateczkę oraz jaśniejsze, różowawe kapelusze. Goryczak żółtopory (Caloboletus calopus) ma gorzki smak i gładki lub delikatnie siateczkowany tr

Źródło zdjęcia: Manuela Fiorini via GBIF.org — CC BY (wymaga atrybucji)

Autor opisu: Miłosz Admin